Ánh nắng mặt trời từ lâu đã đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người thường ở trong nhà, làm việc văn phòng hoặc hạn chế tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên nên cơ thể dễ thiếu hụt vitamin D và gặp nhiều vấn đề sức khỏe. Vì vậy, chủ đề “phơi nắng có tác dụng gì” ngày càng được quan tâm nhiều hơn.
Không chỉ giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, phơi nắng đúng cách còn hỗ trợ cải thiện tinh thần, tăng cường miễn dịch và giúp xương chắc khỏe hơn. Tuy nhiên, nếu phơi nắng sai thời điểm hoặc quá lâu thì tia UV có thể gây hại cho làn da và sức khỏe. Vậy phơi nắng vào thời điểm nào là tốt nhất? Làm thế nào để tận dụng lợi ích của ánh nắng mà vẫn an toàn? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Phơi nắng là gì?
Phơi nắng là quá trình cơ thể tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời trong một khoảng thời gian nhất định nhằm hấp thụ các tia có lợi, đặc biệt là tia UVB. Đây là loại tia giúp cơ thể tổng hợp vitamin D tự nhiên thông qua da.
Việc tiếp xúc với ánh nắng ở mức độ hợp lý mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, cần hiểu rằng không phải mọi thời điểm trong ngày đều phù hợp để phơi nắng. Ánh nắng buổi sáng sớm sẽ khác hoàn toàn với ánh nắng giữa trưa về cường độ tia cực tím và mức độ ảnh hưởng tới cơ thể.
Phơi nắng có tác dụng gì đối với sức khỏe?
Giúp cơ thể tổng hợp vitamin D tự nhiên
Có lẽ nhiều bạn cũng biết phơi nắng có tác dụng gì khi giúp cơ thể tổng hợp vitamin D hiệu quả. Đây là lợi ích nổi bật nhất khi nhắc đến việc phơi nắng. Vitamin D là dưỡng chất rất quan trọng giúp cơ thể hấp thụ canxi và photpho hiệu quả hơn. Khi da tiếp xúc với tia UVB từ ánh nắng mặt trời, cơ thể sẽ tự sản sinh vitamin D tự nhiên.
Vitamin D giúp:
- Tăng cường sức khỏe xương
- Giảm nguy cơ loãng xương
- Hỗ trợ phát triển chiều cao ở trẻ em
- Tăng cường hoạt động của hệ miễn dịch
Nếu cơ thể thiếu vitamin D trong thời gian dài có thể dẫn đến còi xương ở trẻ nhỏ, đau nhức xương khớp hoặc giảm mật độ xương ở người lớn.
Hỗ trợ cải thiện tâm trạng
Ánh nắng mặt trời có khả năng kích thích cơ thể sản sinh serotonin, một loại hormone giúp tạo cảm giác vui vẻ và thư giãn. Những người thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên thường có tâm trạng tích cực hơn, giảm cảm giác căng thẳng và mệt mỏi.
Nhiều nghiên cứu cho thấy việc thiếu tiếp xúc với ánh nắng có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm theo mùa, đặc biệt ở những nơi có khí hậu lạnh hoặc ít nắng.
Tăng cường chất lượng giấc ngủ
Khi cơ thể tiếp xúc với ánh sáng mặt trời vào ban ngày, đồng hồ sinh học sẽ hoạt động ổn định hơn. Điều này giúp cơ thể sản sinh melatonin đúng thời điểm vào buổi tối, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Những người có thói quen phơi nắng buổi sáng thường ngủ ngon hơn và ít gặp tình trạng mất ngủ kéo dài.
Tăng cường hệ miễn dịch
Bên cạnh đó phơi nắng có tác dụng gì khi Vitamin D được tạo ra từ ánh nắng có vai trò quan trọng trong việc điều hòa hệ miễn dịch. Khi cơ thể có đủ vitamin D, khả năng chống lại vi khuẩn và virus cũng được cải thiện đáng kể.
Điều này giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh nhiễm trùng thông thường như cảm cúm hoặc viêm đường hô hấp.
Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Một số nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với ánh nắng ở mức hợp lý có thể hỗ trợ điều hòa huyết áp. Ánh nắng giúp cơ thể giải phóng nitric oxide dưới da, từ đó hỗ trợ giãn mạch máu và cải thiện tuần hoàn máu.
Dù không thể thay thế các biện pháp chăm sóc sức khỏe tim mạch khác, nhưng phơi nắng đúng cách vẫn mang lại tác động tích cực cho cơ thể.
Giúp trẻ sơ sinh phát triển tốt hơn
Đối với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, việc tắm nắng đúng cách có thể giúp phòng ngừa còi xương và hỗ trợ phát triển hệ xương khỏe mạnh.
Ngoài ra, ánh nắng dịu nhẹ buổi sáng còn giúp trẻ thích nghi tốt hơn với môi trường bên ngoài và ngủ ngon hơn.
Phơi nắng vào thời điểm nào là tốt nhất?
Phơi nắng buổi sáng sớm
Bên cạnh việc phơi nắng có tác dụng gì thì nhiều người cũng thắc mắc nên phơi nắng vào thời điểm nào? Theo các tin tức mới nhất trong tạp chí sức khỏe công bố thì khoảng thời gian từ 6h30 đến 8h30 sáng thường được xem là thời điểm tốt nhất để phơi nắng. Lúc này ánh nắng còn dịu nhẹ, cường độ tia UV chưa quá mạnh nên an toàn hơn cho da.
Đây cũng là thời điểm cơ thể có thể hấp thụ tia UVB hiệu quả để tổng hợp vitamin D mà ít gây nguy cơ cháy nắng.
Đối với trẻ sơ sinh hoặc người có làn da nhạy cảm, nên ưu tiên phơi nắng vào buổi sáng sớm để hạn chế tác động tiêu cực của tia cực tím.
Có nên phơi nắng giữa trưa không?
Khoảng thời gian từ 10h đến 15h là lúc tia UV hoạt động mạnh nhất. Nếu tiếp xúc trực tiếp quá lâu có thể gây:
- Cháy nắng
- Lão hóa da
- Tăng sắc tố da
- Tăng nguy cơ ung thư da
Tuy nhiên, tại một số quốc gia có khí hậu lạnh hoặc ít nắng, bác sĩ có thể khuyến nghị phơi nắng ngắn vào giữa trưa để tăng khả năng hấp thụ vitamin D. Dù vậy, cần giới hạn thời gian tiếp xúc và sử dụng biện pháp bảo vệ phù hợp.
Phơi nắng buổi chiều có tốt không?
Ánh nắng buổi chiều từ khoảng 16h đến 17h30 dịu hơn so với giữa trưa nên khá phù hợp cho các hoạt động ngoài trời. Tuy nhiên, hiệu quả tổng hợp vitamin D vào thời điểm này thường không cao bằng buổi sáng.
Dù vậy, đi bộ hoặc vận động nhẹ dưới ánh nắng chiều vẫn giúp cơ thể thư giãn và cải thiện tinh thần.
Mỗi ngày nên phơi nắng bao lâu?
Thời gian phơi nắng phù hợp còn phụ thuộc vào:
- Độ tuổi
- Màu da
- Điều kiện thời tiết
- Cường độ ánh nắng
Thông thường:
Đối với người trưởng thành
Nên phơi nắng khoảng 10 đến 20 phút mỗi ngày. Nếu da sáng màu thì thời gian cần ít hơn, còn người da sẫm màu có thể cần lâu hơn để tổng hợp đủ vitamin D.
Đối với trẻ sơ sinh
Trẻ sơ sinh chỉ nên tắm nắng khoảng 5 đến 10 phút mỗi ngày vào sáng sớm. Không nên để ánh nắng chiếu trực tiếp vào mắt hoặc vùng đầu của trẻ.
Đối với người cao tuổi
Người lớn tuổi thường có khả năng tổng hợp vitamin D kém hơn nên có thể cần phơi nắng lâu hơn một chút. Tuy nhiên, vẫn cần tránh thời điểm nắng gắt để bảo vệ da.
Những lợi ích của việc phơi nắng đối với làn da
Hỗ trợ cải thiện một số bệnh da liễu
Phơi nắng có tốt không? Ánh nắng ở mức độ phù hợp có thể hỗ trợ điều trị một số vấn đề da như:
- Vảy nến
- Chàm nhẹ
- Mụn trứng cá
Tia UV giúp giảm viêm và hạn chế sự phát triển quá mức của tế bào da. Tuy nhiên, cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh gây kích ứng da.
Giúp da hồng hào hơn
Khi cơ thể tiếp xúc với ánh nắng vừa phải, tuần hoàn máu được cải thiện giúp làn da trở nên khỏe mạnh và tươi tắn hơn. Tuy nhiên, việc phơi nắng quá lâu sẽ phản tác dụng và khiến da nhanh lão hóa.
Tác hại khi phơi nắng sai cách
Gây cháy nắng
Đây là tình trạng phổ biến khi tiếp xúc với ánh nắng gay gắt quá lâu. Da có thể bị đỏ, rát, bong tróc và đau nhức.
Làm tăng tốc độ lão hóa da
Tia UV có thể phá hủy collagen và elastin dưới da, khiến da xuất hiện nếp nhăn, chảy xệ và sạm màu sớm hơn.
Tăng nguy cơ ung thư da
Việc tiếp xúc lâu dài với tia UV mà không có biện pháp bảo vệ sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư da nguy hiểm.
Gây mất nước và say nắng
Nếu hoạt động ngoài trời trong thời tiết nắng nóng quá lâu, cơ thể có thể bị mất nước nghiêm trọng dẫn đến mệt mỏi, đau đầu hoặc sốc nhiệt.
Cách phơi nắng đúng cách để tốt cho sức khỏe
Chọn thời điểm phù hợp
Phơi nắng mấy giờ là tốt? Buổi sáng sớm vẫn là thời điểm lý tưởng nhất để phơi nắng. Hãy tránh khung giờ nắng gắt từ 10h đến 15h.
Không phơi nắng quá lâu
Nhiều người nghĩ rằng phơi nắng càng lâu càng tốt nhưng điều này hoàn toàn sai lầm. Chỉ cần khoảng 10 đến 20 phút mỗi ngày là đủ để cơ thể hấp thụ vitamin D.
Ưu tiên tiếp xúc trực tiếp với da
Để đạt hiệu quả tốt hơn khi phơi nắng đúng cách, nên để ánh nắng tiếp xúc trực tiếp với tay, chân hoặc lưng thay vì che kín toàn bộ cơ thể.
Uống đủ nước
Khi phơi nắng hoặc hoạt động ngoài trời, cơ thể dễ mất nước nên cần bổ sung nước đầy đủ để tránh mệt mỏi.
Sử dụng kem chống nắng hợp lý
Nếu phải ra ngoài trong thời gian dài hoặc dưới nắng mạnh, hãy sử dụng kem chống nắng để bảo vệ làn da khỏi tác hại của tia UV.
Những hiểu lầm thường gặp về việc phơi nắng
Phơi nắng càng lâu càng tốt
Sau khi biết rõ về phơi nắng có tác dụng gì thì nhiều người nghĩ rằng phơi nắng càng lâu càng tốt nhưng thực tế đây là quan niệm sai lầm khá phổ biến. Thực tế, cơ thể chỉ cần một lượng ánh nắng vừa đủ để tổng hợp vitamin D. Phơi nắng quá lâu có thể gây hại nhiều hơn lợi.
Ngồi trong nhà gần cửa sổ vẫn hấp thụ vitamin D tốt
Kính cửa sổ có thể chặn phần lớn tia UVB nên hiệu quả tổng hợp vitamin D sẽ giảm đáng kể.
Chỉ trẻ em mới cần phơi nắng
Người trưởng thành và người cao tuổi cũng rất cần ánh nắng để duy trì sức khỏe xương và hệ miễn dịch.
Các thực phẩm hỗ trợ bổ sung vitamin D
Dù ánh nắng là nguồn vitamin D tự nhiên quan trọng, bạn vẫn nên kết hợp thêm các thực phẩm giàu vitamin D như:
- Cá hồi
- Cá thu
- Lòng đỏ trứng
- Sữa
- Nấm
- Gan động vật
Điều này đặc biệt cần thiết đối với những người ít có điều kiện tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
Kết luận
Qua những thông tin trên có thể thấy rằng việc phơi nắng đúng cách mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Từ hỗ trợ tổng hợp vitamin D, tăng cường miễn dịch đến cải thiện giấc ngủ và tinh thần, ánh nắng mặt trời đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với cơ thể con người.
Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích của ánh nắng, bạn cần lựa chọn thời điểm phù hợp, tốt nhất là vào buổi sáng sớm từ 6h30 đến 8h30 và chỉ nên phơi nắng trong khoảng thời gian vừa phải. Đồng thời, đừng quên bảo vệ làn da khỏi tác hại của tia UV khi phải hoạt động dưới trời nắng gắt.
Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ “phơi nắng có tác dụng gì” cũng như biết được “phơi nắng vào thời điểm nào là tốt nhất” để áp dụng hiệu quả trong cuộc sống hằng ngày.